Trigger point

สวัสดีค่ะชาว Work It Out อยากจะพูดถึงศัพท์เทคนิคซักหน่อยค่ะ วันนี้จะพูดเรื่อง Trigger Point ค่ะ

Trigger Point หรือจุดปวดในกล้ามเนื้อที่เกิดการหดเกร็งจนเป็นก้อนเล็กๆ มีขนาดโตประมาณ 3-6 ซม.และไวต่อการกระตุ้น (Hyperirritability)

จุดกดเจ็บ trigger point เป็นความผิดปกติที่พบในกล้ามเนื้อ ที่มีความไวต่อแรงกด อาจจะปวดแผ่ร้าวไปที่จุดอื่นของร่างกาย หรือที่เรียกว่า referred pain เช่น กดที่บ่า ปวดยันคอ เป็นต้น นี่คือขั้นร้ายแรงหน่อย ถ้ากดแล้วเจ็บตรงบริเวณที่กดนี่ถือว่าเป็นแบบขั้นเบสิกค่ะ

.               เราสามารถกดจนลดขั้นจากขั้นสูงที่มี referred pain มาเป็นขั้น local ก่อนที่จะหายไปได้นะคะ แต่ต้องใช้เวลานานอยู่ ฉะนั้นใจเย็น ๆ กับมันค่ะ (ไม่มีหรอกค่ะ เคลียร์ครั้งเดียวหาย)

               มาทราบถึงการเกิดเจ้า Trigger Point นี้กันดีกว่าค่ะ ว่าทำไมฟ้าส่งเรามาเกิดแล้ว ใยต้องส่งเจ้านี่มาเกิดด้วย

การไหลเวียนของเลือดภายในกล้ามเนื้อเป็นปัจจัยกำหนดปริมาณออกซิเจนที่ผ่านเข้าไปในกล้ามเนื้อ เนื่องจากภายในกล้ามเนื้อมีเส้นเลือดแดงขนาดต่างๆ แทรกอยู่   

ทีนี้ถ้าเผื่อว่ากล้ามเนื้อหดตัวเป็นเวลานานๆจะจากการออกกำลังกาย จากชีวิตประจำวันที่ไม่ดี จนเกิดการหดตัวของกล้ามเนื้อ เกิดแรงกดดันต่อเส้นเลือดที่อยู่ภายใน จนทำให้การไหลเวียนของเลือดและปริมาณออกซิเจนภายในกล้ามเนื้อลดลง

พอเป็นแบบนี้เข้าก็ไปขัดขวางกระบวนการการสร้าง ATP พอปริมาณของ ATP ลดลง กระบวนการการหดตัวคลายตัวของกล้ามเนื้อและการเก็บแคลเซียมก็เกิดความบกพร่อง นี่คือต้นเหตุการเกิด trigger point นะคะ

• ATP มีหน้าที่เก็บพลังงานที่ได้จากกระบวนการสลายอาหาร พอสลายตัวก็จะให้พลังงาน เพื่อที่จะได้พลังงานในการออกกำลังกาย หรือเคลื่อนไหว ร่างกายเราต้องสร้าง ATP ขึ้นมาใหม่เรื่อยๆ ขึ้นมาทดแทนพลังงานที่ใช้ไป

เมื่อเกิดการคั่งของแคลเซียมในปริมาณสูง การปล่อยแคลเซียมมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการสร้างงานหรือที่เรียกว่า action potential อย่างตลอดเวลาได้เองในจุดที่เจ็บ

• Action Potential คือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตรงบริเวณที่ถูกกระตุ้นจะทำให้เกิด Action Potential ในบริเวณถัดไป มีผลให้ Action Potential เคลื่อนที่ไปตามยาวของเส้นใยประสาทแบบจุดต่อจุดต่อเนื่องกัน เราก็เจ็บต่อไป

สรุปว่าลักษณะของ trigger point จะเหมือนอาการอักเสบของกล้ามเนื้อที่เกิดขึ้นเป็นจุดๆไป (อาการนี้จะไม่เหมือนตะคริวที่เป็นการเกร็งกล้ามเนื้อทั้งก้อน) ปมกล้ามเนื้อนี้ จะไปขัดขวางการทำงานของระบบไหลเวียนเลือดบริเวณกล้ามเนื้อนั้นๆ ทำให้เกิดอาการกล้ามเนื้อมีเลือดไปเลี้ยงไม่พอ (Muscular Metabolic Crisis) และส่งผลให้ปมกล้ามเนื้อพัฒนาใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ

ทีนี้เราจึงต้องรักษาจุด trigger point นี้เมื่อเราพบเจอ เพราะว่าไม่งั้นแล้วเนี่ย อาจจะทำให้เกิดการวินิจฉัยโรคที่ผิดพลาด หากแพทย์ที่วินิจฉัยไม่มีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับกล้ามเนื้อ เจอในหลายๆกรณีเลยนะคะ ที่ก้อน trigger point นี้ถูกวินิจฉัยว่าเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับข้อต่อและเส้นเอ็น ทั้งนี้เพราะการแพทย์ส่วนใหญ่ จะมองข้ามอาการปวดกล้ามเนื้อ และไปให้ความสำคัญกับระบบกระดูก ข้อต่อ และเส้นประสาท

ข้อจำกัดของการกด trigger point ก็มีหลายอย่างเหมือนกันนะคะ กล่าวคือต้องทำโดยที่มีความชำนาญและประสบการณ์สูง ไม่งั้นก็อาจเห็นผลไม่ชัดเจน หรือหาตำแหน่งของ trigger point ไม่เจอ

วิธีการกดคือ ค่อยๆ กดบริเวณกล้ามเนื้อเหนือจุดกดเจ็บ (ยังไม่ใช่จุดที่เราเจ็บ) เพื่อให้กล้ามเนื้อรอบๆคลายตัว มีเลือดมาเลี้ยงรอบๆก่อน จะได้ลดอาการปวดและพอเริ่มคลาย ก็จะเริ่มกดไปที่จุด trigger point นั้นให้คลายตัว ให้เลือดและออกซิเจนมาเลี้ยงจุด trigger point นั้นๆได้

สำคัญที่สุด คือ เมื่อรักษาหายแล้ว จะต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้กล้ามเนื้อ ไม่ว่าจะในการทำงาน ยืน เดิน นั่ง นอน ใช้คอมพิวเตอร์ และอื่นๆ ให้เหมาะสม เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำนะคะ

แล้วกลับมาพบกันใหม่ค่ะ

สวัสดีค่ะ